"Авамга тураскаал" деп ырының төөгүзү Санал-оналдың өскертилге чок дорт дөзү — ссылканы ажыдар Бо…
11.09.2026 · 9 483 просмотров · канал @channel_tuvamusic
"Авамга тураскаал" деп ырының төөгүзү
Санал-оналдың өскертилге чок дорт дөзү — ссылканы ажыдар
Бо ырының төөгүзүн бистиң хүндүткелдиг башкывыс, мээн акым, башкым, Сүт-Хөл кожууннуң Ыдык ырызының сөзүн бижээн Куулар Монгун-оол Бораевич мынчаар чугаалаан чораан кижи.
«Авамга тураскаал» деп ыры 1963-64 чылдарда тыптып келген. Автору Артем Ховалыг, Бора-Тайга чурттуг. Артем Ховалыг 1961-63 чылдарда Совет Армияга эр кижиниң хүлээлгезин эрттиргеш чанып тура авазынче чагаа бижээн.
«Мени дээш, мени көрүксээш шыдамайн тур боор сен, ынак авай. Көрүшпээнивистен бээр 3 чылдың нүүрү болду. Чер доңаттап турар үеде чеде бээр мен. Мени уткуп алыр сен. Ужурашкыже, ынак авай!» деп чагаазын бижээш чоргускан.
Хөөкүй иези оглунуң чагаазын алгаш күскүн ортаа айы — октябрьда хүннүң-не даң бажында тургаш, шайын үстүн оран-таңдызынче чажып, оглу дээш чалбарып турган. Борбак бажыңынга чааскаан чурттап турган.
Бир хүн кожалары көрүп турарга, хөөкүй ие ол эртен чажыг чажывааны билдинген. «Канчап барган чоор?» — деп каразып бажыңынче кирип кээрге, хөөкүй ава ол дүне эртир удуй берген болган. Ол-ла хүн кожалары дүвүреп турда, оглу шеригден чедип келген...
Ынак авазынга тураскаадып ол ырыны Артем бижип каан. Үр-даа болбаанда ол ыры бүгү Тывага тарай берген. Ырының автору аравыста чок-даа болза, ыры бүгү Тываның чонунуң ынак ырызы болу берген, езулуг ол үениң, амгы үениң, келир үениң ХИТ ырызы.
Кожууннар, чер бүрүзү боду-биле ырлап турары, ында багай чүве чок. Ынчалза-даа оон авторун билип, сактып алыры артык эвес. Ырыны чон утпас болза-ла, автор кезээде МӨҢГЕ чоруур!!!
— Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы Эрес Борбак-оолович Куулар.
Тыва ырылар | @channel_tuvamusic
Похожие публикации
- Тыва культураның, уран чүүлдүң, тыва чогаалдың, ылаңгыя уруглар чогаалының сайзыралы дээш, бүгү чогаадыкчы амыдыралының оруун…
SETKIL · 9 547 просмотров - В сегодняшнем выпуске — актуальная подборка редакции. ✅ Новости, чтобы быть в курсе — от ведущих медиа и авторов. ✅ Путешествия…
Канал про каналы · 2 255 561 просмотров - Про товарища генсека ООН Вопрос генсеку: есть ли у Донбасса и Крыма, присоединённого к Украине в 1954 году, право на…
Дмитрий Медведев · 2 037 724 просмотров - В Бандерляндии очередной раунд схватки визжащих под столом прожорливых свиней за право доступа к корыту с помоями. Похоже…
Дмитрий Медведев · 2 036 032 просмотров - Прочёл вот. 1. США готовятся атаковать Гренландию, выбирая сам остров, а не какую-то там атлантическую солидарность. Наглые…
Дмитрий Медведев · 2 028 025 просмотров
Категория: Блоги · Регион: Республика Тыва